zwiedzajmy.pl Polska  
WYSZUKAJ W SERWISIE

strona główna
parki narodowe
Babiogórski PN
Biebrzański PN
Bieszczadzki PN
Bory Tucholskie PN
Drawieński PN
Gorczański PN
Gór Stołowych PN
Kampinoski PN
Karkonoski PN
Magurski PN
Narwiański PN
Ojcowski PN
Poleski PN
Słowiński PN
Świętokrzyski PN
Tatrzański PN
Ujście Warty PN
Wielkopolski PN
Woliński PN
Wielkopolski Park Narodowy

    KRÓTKI OPIS     ZABYTKI I MUZEA    INNE ATRAKCJE     NA WYCIECZKI     PRZYDATNE INFO    

 

KRÓTKI OPIS

Wielkopolski Park Narodowy utworzony został na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 1957 roku, a jego granice objęły powierzchnię 9600 ha, z czego pod zarządem Parku znalazło się ok. 5100 ha. W 1996 roku nowe rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie WPN zmienia jego powierzchnię na 7584 ha oraz tworzy wokół Parku strefę ochronną tzw. otulinę, której powierzchnia razem z terenem Parku wynosi 14840 ha. Z Parku zostają wyłączone tereny miejskie Puszczykowa, Mosiny oraz Stęszewa. Wielkopolski Park Narodowy leży ok. 15 km na południe od Poznania i posiada z tym miastem bardzo dogodne połączenia autobusowe i kolejowe (trasa Poznań - Wrocław), a poprzez Poznań, dzięki licznym pociągom pospiesznym - z Warszawą.

W Parku utworzono 18 obszarów ochrony ścisłej o łącznej powierzchni 260 ha. Chronią one rozmaite formy krajobrazu polodowcowego oraz najbardziej naturalne zbiorowiska roślinne, a także związane z nimi zwierzęta. Ochroną objęto także 32 drzewa pomnikowe i 1 głaz narzutowy.

Wielkopolski Park Narodowy jest odwiedzany przez ponad milion turystów rocznie. Przez Park biegnie pięć znakowanych szlaków turystycznych o łącznej długości 85 km. Szlakami tymi wyznaczono 7 tras wycieczkowych pozwalających na poznawanie nie tylko wartości przyrodniczych ale także kulturowych tego terenu.

Na terenie Parku znajdują się liczne zabytki. Do najcenniejszych należy drewniany kościół w Łodzi z XVII w. Inne zabytkowe kościoły o nieco mniejszej wartości możemy spotkać w Puszczykowie, Stęszewie i Wirach. W Szreniawie i Trzebawiu zachowały się do dziś dziewiętnastowieczne dwory. Ciekawym obiektem są także ruiny zameczku zbudowanego w 1827 roku przez Tytusa Działyńskiego dla swojej siostry Klaudyny Potockiej na wyspie Zamkowej na J. Góreckim.

do góry

ZABYTKI I MUZEA

W czerwcu 1998 roku w Jeziorach utworzono Ośrodek Muzealno - Dydaktyczny WPN. Ośrodek tworzą następujące jednostki dydaktyczne:
Muzeum Przyrodnicze
sala audiowizualna,
klasa do zajęć w ramach "Leśnej Szkoły",
cztery ścieżki dydaktyczne.

Program, który realizuje Ośrodek został opracowany przez zespół pracowników z Działu Dydaktycznego. Prowadzone zajęcia uwzględniają wiek dzieci i trwają zazwyczaj 4 godziny dziennie. W ramach tych godzin proponuje się następujące zajęcia:
w Muzeum Przyrodniczym,
spacery po ścieżkach dydaktycznych WPN,
warsztaty przyrodnicze,
konkursy plastyczne,
projekcje filmów przyrodniczych,
prelekcje.

Podstawowym zainteresowaniem Ośrodka jest przygotowywanie i prowadzenie zajęć poruszających problemy ochrony przyrody. Program adresowany jest głównie do dzieci ze szkół podstawowych, ale Ośrodek przeprowadza także zajęcia z młodzieżą ze szkół średnich. W Ośrodku Muzealno-Dydaktycznym odbywają każdego roku praktyki studenci kierunków przyrodniczych o specjalnościach dydaktycznych. Mogą odbywać się tutaj również wszelkiego rodzaju sympozja naukowe, seminaria, szkolenia itp., gdyż sala audiowizualna wyposażona jest w wysokiej klasy aparaturę wizyjną i pomieści 100 osób. Ponadto, do dyspozycji jest dobrze nagłośniona sala konferencyjna na 70 osób. Dyrekcja Wielkopolskiego Parku Narodowego zaprasza wszystkich chętnych do korzystania z oferty Ośrodka Muzealno-Dydaktycznego, życząc jednocześnie miłego i pożytecznie spędzonego czasu wśród przyrody naszego Parku.

Adres Muzeum Przyrodniczego:
62-050 Mosina, Jeziory, tel. (0-61) 813 22 06; 813 62 99;
Muzeum czynne jest codziennie od godz. 10.00 do 15.00, w soboty, niedziele i święta od godz. 10.00 do godz. 16.00. W poniedziałki i dni poświąteczne muzeum jest nieczynne.

Ekspozycja Muzeum Przyrodniczego umieszczona jest w czterech salach. W pierwszej z nich można zapoznać się z podstawowymi informacjami o Wielkopolskim Parku Narodowym, pomnikach przyrody, ekosystemach oraz zbiorowiskach leśnych WPN. Wszystkie tematy zilustrowano przy pomocy fotografii i plastycznych modeli. W sali tej możemy także prześledzić historię starań o utworzenie Wielkopolskiego Parku Narodowego.

Sala druga podzielona została na kilka bloków tematycznych. Pierwszy z nich stanowi diorama leśno-wodna, ukazująca przyrodę obszaru ochrony ścisłej "Grabina" w pobliżu Jeziora Góreckiego. Pozostała ekspozycja ukazuje budowę geologiczną i geomorfologię Parku wraz z dużą kolekcją skał i minerałów miejscowego pochodzenia. Dwa podświetlone kasetony ukazują dwa typy jezior: jezioro eutroficzne w kolejnych fazach zarastania oraz jezioro głębokie z charakterystycznymi strefami pionowymi.

Sala trzecia poświęcona jest w całości ptakom. W gablotach przedstawiono bogatą kolekcję ptaków związanych z terenami Wielkopolskiego Parku Narodowego w ujęciu systematycznym. Plansze umieszczone na ścianach informują o wędrówkach ptaków w ciągu roku, o rodzajach formacji ptaków w locie oraz o rodzajach stosowanych budek lęgowych.

Sala czwarta poświęcona została owadom. Są tu zarówno owady powodujące niejednokrotnie duże szkody w drzewostanach iglastych i liściastych, owady objęte ochroną gatunkową oraz owady związane ze środowiskiem wodnym. Ukazana została tu także bogata kolekcja motyli. W holu Ośrodka przedstawiono mapę oraz krótką informację wraz z fotografiami o wszystkich parkach narodowych w Polsce.

do góry

INNE ATRAKCJE

JEZIORA

jezioroJezioro Łódzko-Dymaczewskie
położenie: 64,7 m n.p.m., wielkość: 119,63 ha, głębokość maksymalna: 12,0 m, długość: 3105 m, szerokość: 510 m, długość linii brzegowej: 8050 m, współczynnik rozwoju linii brzegowej: 2,07 , typ genetyczny: rynnowe, przepływowe, typ limnologiczny: eutroficzne.

Jezioro Witobelskie
położenie: 64,8 m n.p.m., wielkość: 100,30 ha, głębokość maksymalna: 3,7 m, długość: 2320 m, szerokość: 570 m, długość linii brzegowej: 5350 m, współczynnik rozwoju linii brzegowej: 1,47 , typ genetyczny: rynnowe, przepływowe, typ limnologiczny: eutroficzne.

Jezioro Góreckie
położenie: 66,3 m n.p.m., wielkość: 104,12 ha, głębokość maksymalna: 17,3 m, długość: 2550 m, szerokość: 505 m, długość linii brzegowej: 8100 m, współczynnik rozwoju linii brzegowej: 2,22 , typ genetyczny: rynnowe, bezodpływowe, typ limnologiczny: mezotroficzne.

Jezioro Chomęcicko-Rosnowskie
wielkość: 34,21 ha, głębokość maksymalna: 10,2 m, długość: 2784 m, szerokość: 208 m, długość linii brzegowej: 6580 m, współczynnik rozwoju linii brzegowej: 2,22 , typ genetyczny: rynnowe, bezodpływowe, typ limnologiczny: eutroficzne.

Jezioro Budzyńskie
położenie: 61,4 m n.p.m., wielkość: 11,00 ha, głębokość maksymalna: 2,7 m, długość: 1225 m, szerokość: 212 m, długość linii brzegowej: 3240 m, współczynnik rozwoju linii brzegowej: 2,20 , typ genetyczny: rynnowe, bezodpływowe, typ limnologiczny: politroficzne.

Jezioro Jarosławieckie
położenie: 76,3 m n.p.m., wielkość: 11,20 ha, głębokość maksymalna: 6,6 m, długość: 988 m, szerokość: 136 m, długość linii brzegowej: 2240 m, współczynnik rozwoju linii brzegowej: 1,93 , typ genetyczny: rynnowe, bezodpływowe, typ limnologiczny: eutroficzne.

Jezioro Małe
położenie: 78,6 m n.p.m., wielkość: 9,84 ha, głębokość maksymalna: 4,9 m, długość: 900 m, szerokość: 188 m, długość linii brzegowej: 2140 m, współczynnik rozwoju linii brzegowej: 1,92 , typ genetyczny: rynnowe, bezodpływowe, typ limnologiczny: eutroficzne.

jezioroJezioro Kociołek
położenie: 66,5 m n.p.m., wielkość: 4,32 ha, głębokość maksymalna: 7,7 m, długość: 284 m, szerokość: 240 m, długość linii brzegowej: 800 m, współczynnik rozwoju linii brzegowej: 1,09 , typ genetyczny: rynnowe, bezodpływowe, typ limnologiczny: eutroficzne.

Jezioro Skrzynka
położenie: 67,0 m n.p.m., wielkość: 1,74 ha, głębokość maksymalna: 2,9 m, długość: 256 m, szerokość: 104 m, długość linii brzegowej: 620 m, współczynnik rozwoju linii brzegowej: 1,19 , typ genetyczny: rynnowe, bezodpływowe, typ limnologiczny: dystroficzne.

Jezioro Trzcielińskie
położenie: 67,0 m n.p.m., wielkość: 6,5 ha, typ genetyczny: rynnowe.

Jezioro Wielkowiejskie
położenie: 70,9 m n.p.m., wielkość: 13,3 ha, głębokość maksymalna: 2,8 m, typ genetyczny: rynnowe.

ŚWIAT ZWIERZĄT

Fauna Wielkopolskiego Parku narodowego charakteryzuje się bogactwem gatunków należących do rozmaitych grup systematycznych. Dominują tu gatunki środkowoeuropejskie i eurosyberyjskie.

Najbogatsza jest fauna bezkręgowców, wśród których najliczniej reprezentowane są owady - ponad 3 tys. gatunków. Lasy obfitują w chrząszcze.

jezioroSą wśród nich gatunki chronione takie jak jelonek rogacz, kozioróg dębosz, ale także pospolite, uszkadzające drzewa, m. in. sosnę - cetyniec większy, cetyniec mniejszy, przypłaszczek granatek oraz drwalnik paskowany. Miejsca suche i ciepłe zasiedlają owady prostoskrzydłe, takie jak pasikonik zielony czy świerszcz polny oraz błonkoskrzydłe, do których należy m. in. mrówka rudnica.

Bogaty jest także świat pajęczaków. Z bardziej interesujących gatunków stwierdzono tutaj występowanie tygrzyka paskowanego, największego w Polsce przedstawiciela rodziny krzyżakowatych oraz pająka topika - jedynego w kraju gatunku spędzającego całe życie pod wodą. Ważną grupą bezkręgowców są również mięczaki. W Parku występuje około 104 gatunków tych zwierząt , m. in. małż racicznica zmienna, ślimak przydrożny i ślimak jednopaskowy.

Równie bogaty i różnorodny jest świat kręgowców, do których należą ryby, płazy, gady, ptaki oraz ssaki. Ryby reprezentowane są przez ok. 26 gatunków. W Warcie swoje stale tarliska mają m. in. szczupak, certa, boleń. W jeziorach występują licznie okonie, leszcze, liny, szczupaki oraz węgorze. Na obszarze Parku stwierdzono istnienie wszystkich gatunków płazów spotykanych na terenach nizinnych Polski. Wymienić należy rzadką rzekotkę drzewną oraz ropuchę paskówkę.

Występuje tutaj 5 gatunków gadów: miedzianka gniewosz, zaskroniec, beznoga jaszczurka padalec, jaszczurka zwinka i jaszczurka żyworodna. Wszystkie wymienione gatunki płazów i gadów podlegają ochronie gatunkowej.

Ptaki w Parku reprezentowane są przez ok. 220 gatunków lęgowych i przelotnych. Z rzadko spotykanych wymienić należy kraskę, zimorodka i dzięcioła czarnego. Z ptaków drapieżnych można zauważyć wśród lasów i łąk kanię czarną, w pobliżu pól myszołowa zwyczajnego, a przy bagnach błotniaka stawowego. Na jeziorach często widujemy kaczkę krzyżówkę, cyrankę, cyraneczkę oraz perkoza dwuczubego.

Na obszarze Parku występuje ponad 40 gatunków ssaków. Z owadożernych spotykamy tu m. in. ryjówki, nasze najmniejsze ssaki. Żyją tu również rozmaite gatunki nietoperzy i gryzoni. Z drapieżników zamieszkują m. in. kuna leśna, borsuk i lis. Rozległe lasy stanowią ostoję dla licznych jeleni, saren i dzików.

ŚWIAT ROŚLIN

jezioro góreckieNiezwykle bogata jest szata roślinna Wielkopolskiego Parku Narodowego. Pod względem geobotanicznym leży on w Krainie Wielkopolsko - Kujawskiej. Stwierdzono tu występowanie około 1120 gatunków roślin naczyniowych, 148 gatunków mszaków, 150 gatunków porostów, 500 gatunków glonów, 800 gatunków grzybów.

Główny element flory stanowią gatunki eurosyberyjskie, m. in. sosna zwyczajna (jej udział w lasach Parku wynosi 70%), a także liczne rośliny runa leśnego, jak np. czworolist pospolity czy konwalijka dwulistna oraz gatunki środkowoeuropejskie, np. dąb szypułkowy, grab pospolity, naparstnica zwyczajna, pięciornik biały.

Z roślin północnych wymienić można zimoziół północny - relikt epoki lodowcowej. Wpływy łagodnego, wilgotnego klimatu Europy Zachodniej zaznaczają się obecnością we florze Parku gatunków o charakterze atlantyckim. Rośnie tu np. wiciokrzew pomorski, wąkrota zwyczajna, pięciornik płonny.

Do roślin związanych z klimatem łagodnym należy również rzadkie drzewo jarząb brekinia tzw. brzęk. Poszczególne gatunki roślin w zależności od wymagań ekologicznych tworzą naturalne zbiorowiska.

Największą powierzchnię w Parku zajmują zbiorowiska leśne. Ubogie gleby bielicowe porastają bory sosnowe i sosnowo - dębowe bory mieszane. Na bogatszych glebach brunatnych rosną m. in. kwaśne dąbrowy, lasy dębowo - grabowe (grądy), a na siedliskach cieplejszych świetliste dąbrowy. Wilgotne i żyzne czarne ziemie w pobliżu jezior i cieków wodnych zajmują łęgi wiązowo - jesionowe, a tereny zabagnione lasy z panującą olszą czarną (olsy) oraz zarośla łozowe złożone z krzewiastych wierzb i kruszyny.

Interesująca jest roślinność jezior. Prawie wszystkie jeziora Parku należą do bogatych w składniki mineralne tzw. jezior eutroficznych. Występują w nich różnorodne zbiorowiska roślin wodnych i bagiennych. Najdalej w stronę toni wodnej wysunięte są rośliny całkowicie zanurzone w wodzie, np. wywłócznik kłosowy, rogatek sztywny, i rozmaite gatunki rdestnic. Bliżej brzegów znajdują się zbiorowiska roślin o liściach pływających po powierzchni wody , do których należy m. in. powszechnie znany zespół "lilii wodnych" z grążelem żółtym i grzybieniem białym. Brzegi jezior zajmują szuwary złożone z takich gatunków jak oczeret jeziorny, pałka wąskolistna i szerokolistna, tatarak zwyczajny, trzcina pospolita.

Odmienna roślinność występuje nad jedynym w Parku dystroficznym (ubogim w składniki mineralne) jeziorem Skrzynka. Skupiają się tutaj zbiorowiska torfowców, które gęstym kożuchem wkraczają na taflę jeziora powodując jego zarastanie. Na wykształconym już torfowisku znajduje się stanowiska rosiczki okrągłolistnej, ciekawej rośliny owadożernej.

W Parku spotykamy również łąki. Do najpiękniejszych należą barwne łąki trzęślicowe.

do góry

NA WYCIECZKI

Wielkopolski Park Narodowy jest jednym z najbardziej atrakcyjnych terenów położonych w pobliżu Poznania. Przez Park biegnie 5 szlaków turystycznych o łącznej długości 85 km: czerwony, niebieski, żółty, zielony i czarny. W celu lepszego poznania walorów przyrodniczych i kulturowych WPN, szlakami tymi wyznaczono kilka tras wycieczkowych. A oto najciekawsze z nich:

Trasa im. prof. Adama Wodziczki, długość: 9,5 km

Osowa Góra - jez. Kociołek - jez. Skrzynka - jez. Góreckie - Osowa Góra, znaki niebieskie, dalej czerwone i znów niebieskie.

jezioroWycieczka rozpoczyna się na parkingu przy stacji turystycznej w Osowej Górze. Obok, przy drodze ustawiono w 1994 roku głaz upamiętniający Władysława hr. Zamoyskiego (1853-1924). Głaz jest darem Tatrzańskiego Parku Narodowego i pochodzi z koryta Suchego Potoku w Tatrach.
Władysław Zamoyski był wytrwałym obrońcą Tatr, inspiratorem powołania Tatrzańskiego Parku Narodowego. W 1924 roku przekazał cały swój majątek narodowi, tworząc fundację "Zakłady Kórnickie", której tereny weszły później w skład Wielkopolskiego Parku Narodowego. Mijając głaz, kierujemy się drogą w dół i wkrótce dochodzimy do starej, rozłożystej lipy szerokolistnej, objętej ochroną jako pomnik przyrody. Widoczne pod lipą betonowe kręgi przykrywają źródło, stanowiące przez wiele lat ujęcie wody dla osady leśnej WPN w Osowej Górze. Miejsce to nosi nazwę Studni Napoleona. Legenda głosi, że w 1812 roku Napoleon wraz ze swoją armią zatrzymał się tutaj przed wyprawą na Moskwę. Ze źródła czerpano wodę do picia. Nieco dalej, roztacza się po lewej stronie widok na Morenę Krosińską z Górą Staszica (113 m n.p.m.) i z sanatorium przeciwgruźliczym w Ludwikowie. Jego zabudowania pochodzą z przełomu XIX i XX wieku i reprezentują, rzadki w Wielkopolsce, szwajcarski styl uzdrowiskowy. Idąc dalej, widzimy po lewej stronie niewielki wąwóz, prowadzący do stacji PKP w Osowej Górze. Linię kolejową do Osowej Góry uruchomiono 1 listopada 1912 roku, a w 1966 roku trasa ta została zelektryfikowana. W związku z rozwojem transportu samochodowego, linia została zamknięta w listopadzie 1999 roku. Mijamy wąwóz i dochodzimy do głazu narzutowego, poświęconego pamięci prof. Adama Wodziczki. W tym miejscu, w 1933 roku dokonano symbolicznego otwarcia Wielkopolskiego Parku Narodowego. Przy głazie odchodzi w lewo ścieżka biegnąca grzbietem Ozu Bukowsko - Mosińskiego, nad Jeziorem Budzyńskim. Końcowy odcinek ozu został w średniowieczu przekopany w celach obronnych, a powstałe w ten sposób pagórki nazwano w późniejszym okresie "Szwedzkimi Górami". Omijamy ścieżkę i schodzimy nad brzeg objętego ścisłą ochroną jeziora Kociołek.

Zwracamy uwagę na znaki czerwone (znaki niebieskie odchodzą w prawo) i obchodzimy jezioro lewą stroną. Idąc wciąż przez las dochodzimy do rozwidlenia dróg, gdzie skręcamy w prawo i po pewnym czasie wychodzimy na skraj rozległych Łąk Piskorzewskich. Ich nazwa pochodzi od nie istniejącego już folwarku Piskorzewo, położonego w okolicy Krosinka. Po ustąpieniu lądolodu, teren ten wypełniało jezioro, które uległo procesowi zatorfienia. O jego dawnej głębokości świadczy ponad 7 metrowej grubości warstwa osadów dennych i torfów. Szlak w tym miejscu skręca nieco w prawo i po kilkuset metrach mijamy kolejno, widoczne po prawej stronie drogi, podmokłe zagłębienia - Sarnie Doły II i Sarnie Doły III. Były to niegdyś śródleśne jeziora, które uległy wypłyceniu i zarośnięciu. Obecnie są to torfowiska o charakterze przejściowym, pokryte poduchami mchów torfowców i kępami wełnianki pochwowatej. Miejscami ich powierzchnie porastają sosny zwyczajne i brzozy omszone. Po kilkudziesięciu metrach mijamy leśniczówkę obwodu ochronnego Górka, a za jej ogrodzeniem skręcamy w lewo i dochodzimy do ukrytego wśród zarośli łozowych jeziora Skrzynka, gdzie szlak skręca w prawo. Skrzynka to najmniejsze, a zarazem jedno z najszybciej zarastających jezior Parku, objęte ścisłą ochroną. Za jeziorem szlak skręca prostopadle w prawo i dochodzi do drogi Mosina - Stęszew. Przecinamy trakt i wędrujemy dalej prosto za znakami czerwonymi. Po kilkuset metrach szlak skręca w prawo i wkrótce dochodzimy do stromego brzegu Jeziora Góreckiego, w miejscu zwanym Kolanem. Jezioro jest tutaj załamane pod kątem prostym i dzieli się na dwa baseny: płytszy, zarośnięty szerokim pasem szuwarów basen zachodni oraz głęboki basen południowy, gdzie pas szuwarów jest bardzo wąski. Schodzimy stromą ścieżką w dół, skąd roztacza się widok na Wyspę Zamkową, z ruinami XIX-wiecznego, neogotyckiego zameczku. Został on wybudowany w latach 1824 - 1825 przez Tytusa Działyńskiego, w prezencie ślubnym dla siostry - Klaudyny Potockiej. Otoczenie budowli miało charakter parkowy, o czym świadczy udział gatunków drzew obcego pochodzenia, jak np. ajlant gruczołowaty. W 1830 roku, po wybuchu powstania listopadowego Potoccy wyjechali do Warszawy i nigdy tu już nie powrócili. W 1848 roku, w czasie Wiosny Ludów, zamek został zniszczony ogniem pruskiej artylerii. Ze względu na walory krajobrazowe oraz interesującą florę i faunę, Jezioro Góreckie zostało objęte ścisłą ochroną. Opuszczamy miejsce widokowe kierując się w prawo malowniczym i stromym brzegiem jeziora. Na zacienionych skarpach widzimy liczne kępy zimozielonej paprotki zwyczajnej. Wędrując dalej, dochodzimy do skraju obszaru ochrony ścisłej "Grabina" im. prof. Adama Wodziczki. Jest to las dębowo - grabowy o charakterze zbliżonym do naturalnego. Skręcamy w prawo i dochodzimy do traktu Mosina - Stęszew. Tu kierujemy się w lewo i po kilkudziesięciu metrach mijamy stary dąb szypułkowy - pomnik przyrody. Na krzyżówce dróg, opuszczamy znaki czerwone, skręcamy w prawo i szlakiem niebieskim, mijając jezioro Kociołek, wracamy do punktu wyjściowego naszej wycieczki w Osowej Górze.

Trasa "Szlak Kosynierów", długość: 8 km

Osowa Góra - jez. Kociołek - jez. Góreckie - Jeziory - Puszczykówko, znaki niebieskie, potem czerwone.

Z parkingu przy stacji turystycznej w Osowej Górze wędrujemy szlakiem niebieskim do jeziora Kociołek. Ten odcinek trasy opisano na początku wycieczki nr 1.Obchodzimy jezioro prawą stroną, zwracając uwagę na rosnący w pobliżu stary dąb szypułkowy - pomnik przyrody. Wędrując dalej malowniczymi drzewostanami, po kilkuset metrach widzimy prześwitujące wśród drzew po lewej stronie drogi, niewielkie oczko wodne zwane Żabiakiem. Żabiak wchodzi w skład obszaru ochrony ścisłej "Sarnie Doły". Niebawem jezioroprzecinamy trakt Mosina - Stęszew, gdzie szlak niebieski odchodzi w lewo, my natomiast znakami czerwonymi kierujemy się prosto. Po lewej stronie drogi mijamy zbliżony do naturalnego, fragment lasu dębowo - grabowego, należący do obszaru ochrony ścisłej "Grabina" im. prof. Adama Wodziczki. Przed nami, pomiędzy drzewami, widoczne jest Jezioro Góreckie, objęte ochroną ścisłą. Czeka nas teraz długi spacer wzdłuż jeziora najpiękniejszą ścieżką Wielkopolskiego Parku Narodowego. Wkrótce, z lewej strony ścieżki, widzimy dąb bezszypułkowy, objęty ochroną jako pomnik przyrody. Pod koniec odcinka biegnącego nad jeziorem, roztacza się widok na wyspę Zamkową. Przy drewnianych schodach prowadzących nad brzeg jeziora, szlak skręca prostopadle w prawo i biegnie dość stromo pod górę. Po wejściu na grzbiet skarpy, po prawej stronie widzimy budynek Stacji Ekologicznej Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Obok wejścia na teren Stacji, ustawiono w maju 1995 roku głaz narzutowy poświęcony wieloletniej przewodniczącej Rady Naukowej Wielkopolskiego Parku Narodowego, prof. Izabeli Dąmbskiej (1927 - 1984). Od 1978 roku była ona kierownikiem Zakładu Hydrobiologi UAM w Poznaniu i prowadziła badania hydrobotaniczne m.in. jezior Parku. W tym miejscu szlak czerwony skręca w lewo. Przy murowanym ogrodzeniu otaczającym zabudowania osady Jeziory skręcamy w prawo i dochodzimy do szosy Jeziory - Puszczykowo, którą kierujemy się w lewo. Po drodze mijamy bramę wejściową na teren Dyrekcji i Ośrodka Muzealno - Dydaktycznego Wielkopolskiego Parku Narodowego. Znajduje się tutaj budynek wzniesiony w latach 1940 - 1943 siłami polskich więźniów dla namiestnika tzw. Kraju Warty, Artura Greisera. Po wojnie w budynku tym mieściło się prewentorium dla dzieci zagrożonych chorobami płuc. W 1994 roku przeniesiono tutaj z Puszczykowa siedzibę Dyrekcji WPN. Warto zwiedzić działający przy Dyrekcji Ośrodek Muzealno - Dydaktyczny. Powstał on w 1998 roku i prezentuje m.in. zbiory dawnego Muzeum Przyrodniczego w Puszczykowie. Przy bramie szlak skręca w prawo. Czeka nas dość długi odcinek wędrówki ruchliwą, betonową szosą. Po drodze mijamy obszar ochrony ścisłej: "Pod Dziadem" i dochodzimy do potężnego głazu narzutowego, zwanego Głazem Leśników. Jest to jedyny w Parku pomnik przyrody nieożywionej. Idąc dalej za znakami czerwonymi, mijamy położony po lewej stronie drogi obszar ochrony ścisłej "Świetlista Dąbrowa na Wysoczyźnie". Należy tu bardzo uważać, gdyż wkrótce opuszczamy szosę i skręcamy w prawo, w drogę gruntową. Po przejściu około 1,5 km dochodzimy do miejsca, w którym tablica umieszczona przy drodze kieruje nas do grobów powstańców z 1848 roku. Stąd dochodzimy do skraju zabudowań Puszczykowa Starego i wkrótce przekraczamy szosę Poznań - Mosina. Po krótkim odcinku biegnącym przez las, wychodzimy na ulicę Leśną i dalej ulicami: Jackowskiego, Gwarną i Dworcową, dochodzimy do stacji kolejowej Puszczykówko, gdzie kończy się nasza wędrówka. Warto jeszcze odwiedzić znajdujące się w pobliżu przy ul. Słowackiego 1, interesujące Muzeum - Pracownię Literacką Arkadego Fiedlera z ekspozycją zbiorów przywiezionych przez pisarza z różnych stron świata.

Trasa im. Cyryla Ratajskiego, długość: 13 km

Mosina - jez. Kociołek - Górka - jez. Łódzko - Dymaczewskie - jez. Witobelskie - Stęszew, znaki niebieskie.

Wycieczkę naszą rozpoczynamy na stacji PKP w Mosinie. Miasto położone jest nad rzeką Samicą, u zbiegu Pradoliny Warciańsko - Odrzańskiej i Poznańskiego Przełomu Warty. Liczy około 12 tysięcy mieszkańców i usytuowane jest przy linii kolejowej Poznań-Wrocław.

Pierwsza wzmianka historyczna o Mosinie pochodzi z 1247 roku. W 1302 roku, właściciel Mosiny, Mikołaj Przedpełkowic z rodu Łodziów, dokonał lokacji miasta. Początkowo było to miasto prywatne, a od końca XIV wieku stanowiło własność królewską. W 1429 roku, król Władysław Jagiełło nadał Mosinie ponownie prawa miejskie (magdeburskie), potwierdzone później w 1450 i w 1552 roku. Zimą, na przełomie 1659/1660 roku (potop szwedzki) zatrzymało się tutaj pół chorągwi hetmana Stefana Czarnieckiego, powracającego z Danii. Wśród oddziałów przebywał także Jan Chryzostom Pasek, który opisał ten pobyt w swoich "Pamiętnikach". Przez Mosinę trzy razy przejeżdżał Napoleon Bonaparte: w 1807 roku, wracając do Francji po zawarciu pokoju w Tylży oraz dwukrotnie w 1812 roku, podczas marszu na Rosję i po klęsce pod Moskwą. W okresie ruchów narodowo-wyzwoleńczych w 1848 roku, w dniu 3 maja, Janusz Krauthofer - Krotowski wkroczył do miasta na czele oddziałów powstańczych i ogłosił niepodległość Polski. Rzeczpospolita Mosińska upadła po sześciu dniach, po przegranej bitwie pod Rogalinem 8 maja 1848 roku. W czasie II wojny światowej okupant wysiedlił część mieszkańców, a pozostali na miejscu w większości zasiedlili szeregi licznych organizacji działających w konspiracji, m. in.: Związku Walki Zbrojnej (późniejsze AK) oraz organizacji harcerskiej - Szare Szeregi. Miasto zostało wyzwolone 25 stycznia 1945 roku.

Ze stacji kolejowej w Mosinie idziemy ulicami: Dworcową i Niezłomnych w kierunku rynku. Przy ulicy Niezłomnych 1, znajduje się dawna synagoga pochodząca z 1870 roku, w której 25 stycznia 1987 roku otwarto Izbę Muzealną oraz siedzibę Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Mosińskiej. Po kilkunastu metrach dochodzimy do rynku, na którym 20 X 1972 roku ustawiono pomnik upamiętniający powstańców wielkopolskich oraz poległych w czasie II wojny światowej. Dnia 20 października 1939 roku, hitlerowcy rozstrzelali w Mosinie 15 Polaków, co upamiętnia tablica wmurowana na ścianie domu nr 9. Nieopodal rynku, przy ulicy Kościelnej, znajduje się kościół św. Mikołaja. Pierwsza wzmianka o kościele pochodzi z 1298 roku. W późniejszym okresie świątynia była wielokrotnie przebudowywana, a w 1945 roku, w wyniku pożaru została doszczętnie zniszczona. Obecny kościół wzniesiony został w latach 1952 - 1954, według projektu Franciszka Morawskiego. Z poprzedniego kościoła pochodzi głowa Chrystusa, dłuta Władysława Marcinkowskiego, wmontowana w mozaikę nad głównym wejściem. Z rynku w Mosinie kierujemy się ulicami: Słowackiego, Kilińskiego, Mickiewicza, Kołłątaja i dochodzimy do stacji PKP Mosina - Pożegowo. Dalej wspinamy się stromą asfaltową drogą na wzgórze Moreny Pożegowskiej.

jezioroZa ostatnimi zabudowaniami widzimy po prawej stronie najwyższe wzniesienie Parku, Osową Górę (132 m npm). Ustawiono na niej zbiorniki wody dla miasta Poznania. Skręcamy w lewo w drogę gruntową. Wkrótce, po lewej stronie roztacza się widok na Pradolinę Warciańsko - Odrzańską (Warszawsko - Berlińską). Niebawem dochodzimy do stacji turystycznej i parkingu WPN w Osowej Górze. Stąd kierujemy się znakami niebieskimi drogą w dół, nad jezioro Kociołek, mijając po drodze szereg obiektów opisanych na początku wycieczki nr 1. Obchodzimy jezioro prawą stroną. Po kilkudziesięciu metrach widzimy po prawej stronie drogi kilkusetletni dąb szypułkowy - pomnik przyrody. Kierując się znakami niebieskimi dochodzimy do traktu Mosina - Stęszew i skręcamy w lewo, gdzie na krótkim odcinku biegnie również szlak czerwony. Po obu stronach drogi znajduje się obszar ochrony ścisłej "Grabina". Wkrótce mijamy potężny dąb szypułkowy - pomnik przyrody. Szlak czerwony odbiega w prawo, my natomiast idziemy dalej prosto, za znakami niebieskimi, przez najpiękniejsze partie drzewostanów Parku. Po wyjściu ze zwartego kompleksu leśnego dochodzimy do pól wsi Górka. Przechodzimy przez mostek na niewielkiej rzeczce Trzebawce i dochodzimy do nielicznych zabudowań wsi. Pierwsza wzmianka o tej osadzie pochodzi z 1358 roku. Należała ona wówczas do rodu Łodziów. W XIV wieku wzniesiono tu kościół (rozebrany w XVI w.). W 1848 roku, w czasie Wiosny Ludów pod wsią znajdował się obóz powstańców dowodzony przez Włodzimierza Wilczyńskiego i Jakuba Krauthofera - Krotowskiego. Uważnie obserwujemy znaki i przy zabudowaniach gospodarczych dawnego, XIX wiecznego folwarku, skręcamy w lewo. Dochodzimy do lasu, a wkrótce do brzegu Jeziora Łódzko - Dymaczewskiego. Jest to największe jezioro w Parku, składające się z dwóch basenów. Znajdujemy się nad mniejszym i stosunkowo płytkim basenem Jeziora Łódzkiego, natomiast większy i głębszy jest basen Jeziora Dymaczewskiego. Wody jeziora udostępnione są do kąpieli i wędkowania. Niestety, wpływająca do niego rzeka Samica niesie z sobą dużą ilość zanieczyszczeń z pobliskiego Stęszewa. Nad brzegiem jeziora skręcamy w prawo, gdzie obok znaków niebieskich biegną znaki czarne. Po niedługim czasie widzimy pierwsze zabudowania wsi Łódź, a wkrótce z lewej strony dochodzi do szlaku droga prowadząca do wsi. Łódź leży na przesmyku dwóch największych jezior Wielkopolskiego Parku Narodowego: Jez. Łódzko - Dymaczewskiego i Jez. Witobelskiego. Pierwsze informacje o miejscowości pochodzą z 1271 roku. W pobliżu szosy Mosina-Stęszew stoi drewniany kościół z początku XVII wieku. Dach kościoła kryty jest gontem. Wewnątrz znajduje się barokowy ołtarz główny z ok. 1670 roku i późnogotycki krucyfiks z początku XVI w. W 1854 roku wybudowano przylegającą do kościoła murowaną, neorenesansową kaplicę rodziny Potockich z pobliskiego Będlewa, a w 1936 roku - ośmioboczną zakrystię. Obok znajduje się drewniana dzwonnica z 1863 roku, a w niej dzwon z 1884 roku, jak głosi legenda odlany na pamiątkę zwycięstwa Jana III Sobieskiego pod Wiedniem. Niedaleko kościoła rośnie jesion wyniosły - pomnik przyrody, a nieco dalej przy szosie - pomnikowa lipa szerokolistna, przy której ustawiono XIX wieczną kamienną rzeźbę św. Jana Nepomucena. Po zwiedzeniu wsi, wracamy na nasz szlak. Po niedługim czasie, na rozwidleniu dróg, znaki czarne odchodzą w prawo, my natomiast idziemy dalej prosto. Wkrótce dochodzimy do ściany lasu i po lewej stronie widzimy poprzez drzewa drugie co do wielkości jezioro WPN, Jezioro Witobelskie. Wędrując dalej wychodzimy na trakt Mosina - Stęszew i opuszczamy las. Wkrótce, za pierwszymi zabudowaniami wsi Witobel szlak skręca w lewo, my natomiast możemy udać się prosto. Po przejściu przez tory, po prawej stronie widzimy stację PKP w Stęszewie, gdzie kończy się trasa naszej wycieczki. Warto jednak pójść dalej do ulicy Poznańskiej, gdzie skręcamy w lewo, by dojść do rynku i zwiedzić miasto. Liczy ono blisko 5 tysięcy mieszkańców. Pierwsza wzmianka historyczna o Stęszewie pochodzi z 1298 roku. W 1370 roku, Stęszew otrzymał przywilejem króla Kazimierza Wielkiego, magdeburskie prawa miejskie. W roku 1771 major rosyjski Jan Drewitz spalił miasto, ścigając konfederatów barskich. W czasie Wiosny Ludów, w roku 1848, działały w okolicach Stęszewa oddziały partyzanckie. Dnia 6 maja Jakub Krauthofer - Krotowski i Jan Rymarkiewicz ogłosili tu niepodległość. W okresie zaborów działały w Stęszewie liczne polskie organizacje o charakterze gospodarczym, jak np.: Bank Ludowy, Towarzystwo Młodych Przemysłowców i Kółko Rolnicze. W czasie powstania wielkopolskiego, 1918/1919 roku, miasto oswobodziło się samodzielnie. Dwie kompanie stęszewskie walczyły o lotnisko Ławica w Poznaniu i na froncie zachodnim powstania. W czasie II wojny światowej znaczną liczbę mieszkańców Stęszewa wywieziono do Generalnej Guberni, na przymusowe roboty do Niemiec i do obozów koncentracyjnych. Wyzwolenie miasta nastąpiło 26 I 1945 roku. Centrum Stęszewa zachowało do dziś swój średniowieczny plan z kwadratowym rynkiem i odchodzącą od niego siatką ulic. Wokół rynku wznoszą się niewielkie kamieniczki wybudowane w większości w I poł. XIX wieku. Na środku, od 1970 roku wznosi się pomnik ku czci powstańców wielkopolskich, ofiar hitleryzmu oraz poległych na frontach II wojny światowej. Na uwagę zasługuje narożnikowy dom nr 8 z podcieniem na czterech słupach, z II połowy XVIII wieku. W czasie powstania wielkopolskiego w budynku tym przechowywano broń powstańców, co upamiętnia umieszczona w 1978 roku tablica. Dnia 20 września 1970 znalazła tu siedzibę Izba Muzealna, przemianowana w dziesięciolecie istnienia na Muzeum Regionalne, ze zbiorami etnograficznnymi, a także ekspozycją historyczną prezentującą kolekcję przedmiotów dotyczących przeszłości miasta. Nieopodal rynku, przy ulicy Kościelnej znajduje się kościół pod wezwaniem Świętej Trójcy, wspomniany już w 1298 roku jako drewniany. W 1468 roku został przebudowany w stylu gotyckim, a następnie w stylu późnobarokowym. Niedaleko kościoła, nieco na wschód, nad rzeką Samicą wznosi się nasyp o obwodzie 350 m, stanowiący pozostałość średniowiecznego grodziska, zwany Pańską Górą. W II połowie XIV wieku wzniesiono tu murowany zamek, zniszczony w XVII wieku przez Szwedów. Resztki zamku rozebrano w XIX wieku.

Trasa im. Bernarda Chrzanowskiego, długość: 12 km

Puszczykowo - Jarosławiec - Puszczykówko, znaki żółte.

jezioroNasza wycieczka rozpoczyna się na stacji PKP w Puszczykowie. Budynek stacji pochodzi z około 1905 roku i objęty jest ochroną konserwatora zabytków. Puszczykowo położone jest przy linii kolejowej Poznań-Wrocław, na lewym brzegu Warty, w obrębie Poznańskiego Przełomu Warty i sąsiadującej wysoczyzny morenowej. Liczy prawie 9 tysięcy mieszkańców. Miasto powstało z połączenia czterech osad: Niwki, Starego Puszczykowa, Puszczykówka i tzw. Nowego Puszczykowa. Najstarszą osadą jest znajdująca się nad brzegami Warty Niwka, o której pierwsze wzmianki pochodzą z 1302 roku. Nieco później powstało położone na wysoczyźnie Stare Puszczykowo, notowane w 1387 roku. Intensywna zabudowa miasta rozpoczęła się w XIX wieku, po uregulowaniu biegu Warty. W 1856 roku przeprowadzono linię kolejową. W tym czasie Puszczykowo zaczęło nabierać charakteru miejscowości letniskowej, czemu sprzyjał korzystny mikroklimat oraz malownicze położenie w dolinie Warty. W 1962 roku Puszczykowo uzyskało prawa miejskie. W latach 1957 - 1994, przy ul. Wysokiej 5, mieściła się siedziba Dyrekcji Wielkopolskiego Parku Narodowego (obecnie znajdująca się w Jeziorach, nad Jez. Góreckim). Do czerwca 1998 roku, przy ul. I. Dąmbskiej, było czynne Muzeum Przyrodnicze WPN, otwarte 3 sierpnia 1952 roku, a więc na kilka lat przed formalnym utworzeniem Parku. Ekspozycję muzealną przeniesiono w 1998 roku do utworzonego w Jeziorach Ośrodka Muzealno-Dydaktycznego.

Wychodząc ze stacji PKP, przekraczamy tory i wędrujemy ulicą Poznańską w kierunku miasta. Wkrótce po prawej stronie widzimy wybudowany przed pierwszą wojną światową polski dom wycieczkowy SILVA, będący w czasie działań wojennych miejscem spotkań licznych polskich organizacji konspiracyjnych, działających na tym terenie. Obecnie, mieszczą się w nim mieszkania prywatne oraz biblioteka publiczna. Z ulicy Poznańskiej skręcamy w prawo, w ulicę Lipową, którą dochodzimy do szosy Poznań - Mosina. Wzdłuż szosy rozciąga się stroma, porośnięta lasem, krawędź wysoczyzny morenowej. Teren ten jest objęty ścisłą ochroną i nosi nazwę "Puszczykowskie Góry". Przekraczamy szosę i głębokim wąwozem wkraczamy w las. Czeka nas długa wędrówka przez malownicze tereny leśne Wielkopolskiego Parku Narodowego. Spotykamy tu m. in. rzadkie w Parku drzewostany z dużym udziałem buka. Droga przecina dukty leśne, dochodzi po pewnym czasie do skraju Puszczykowa, po kilkudziesięciu metrach ponownie zagłębia się w las, gdzie wielokrotnie zmienia swój kierunek, w związku z czym musimy bacznie obserwować znaki żółte na drzewach.

Po długim marszu dochodzimy do ruchliwej szosy betonowej biegnącej z Komornik do Jezior. Przecinamy drogę i wkrótce dochodzimy do szkółki leśnej WPN i zabudowań osady Jarosławiec. W 1996 roku powstała tu nowa siedziba obwodu ochronnego WPN - Jeziory. Nowoczesna szkółka leśna, o pow. 5,95 ha, została założona w 1986 roku i jest wyposażona m. in. w deszczownię oraz chłodnię na nasiona i sadzonki. Po prawej stronie drogi mijamy stację turystyczną, a tuż za nią ukazuje się Jezioro Jarosławieckie. Jest ono udostępnione do kąpieli, a ze względu na swoje malownicze śródleśne położenie stanowi dużą atrakcję turystyczną. Warto zejść na chwilę ze szlaku nad jezioro. W sąsiedztwie jeziora rośnie piękny, stary dąb szypułkowy - pomnik przyrody. Znad jeziora wracamy na żółty szlak i wędrujemy dalej w prawo. Wkrótce na rozwidleniu dróg skręcamy w lewo i ponownie przekraczamy betonową drogę Komorniki - Jeziory. Po lewej stronie znajduje się największy w Parku głaz narzutowy, zwany Głazem Leśników, objęty ochroną jako pomnik przyrody. Napis wyryty na kamieniu głosi: Leśnikom polskim - obrońcom ojczyzny i bogactw leśnych kraju, w 1000 - lecie Państwa Polskiego - Polskie Towarzystwo Leśne 1966". Około 200 m za głazem skręcamy w lewo i wchodzimy na teren objęty ochroną ścisłą - "Pojniki". Mijamy śródleśne oczko wodne i dochodzimy do szosy Poznań - Mosina, a po jej przekroczeniu wchodzimy w ulicę Dworcową. Wkrótce znaki żółte odbiegają w prawo, my natomiast idziemy dalej ulicą Dworcową do stacji kolejowej Puszczykówko. Budynki stacji, wybudowane w roku 1912 są objęte ochroną konserwatora zabytków.

Jeżeli pozostało nam jeszcze trochę czasu do odjazdu pociągu, warto odwiedzić znajdujące się w pobliżu stacji przy ulicy Słowackiego 1, Muzeum - Pracownię Literacką Arkadego Fiedlera, gdzie możemy obejrzeć bogaty zbiór pamiątek z licznych podróży pisarza: dzieła sztuki, trofea myśliwskie, zbiory fauny z różnych stron świata.

do góry

PRZYDATNE INFO

WIELKOPOLSKI PARK NARODOWY
Jeziory, 62-050 Mosina
Sekretariat: tel. (0-61) 8 132 206, tel./fax 8 136 299, e-mail: sekretariat@wielkopolskipn.pl
Muzeum przyrodnicze: e-mail: muzeum@wielkopolskipn.pl

Wkraczając na teren Parku Narodowego pamiętaj o przestrzeganiu regulaminu dla zwiedzających:
1.chodź tylko wyznaczonymi szlakami turystycznymi,
2.nie wydeptuj nowych i nie skracaj istniejących szlaków turystycznych,
3.nie biwakuj poza wyznaczonymi polami namiotowymi,
4.stosuj się do wszelkich wskazówek pracowników Wielkopolskiego Parku Narodowego oraz Strażników Ochrony Przyrody.

Na terenie Parku zabrania się:
1.polowania, wędkowania, chwytania, płoszenia i zabijania dziko żyjących zwierząt, zbierania poroży zwierzyny płowej, niszczenia nor i legowisk zwierzęcych, gniazd ptasich i wybierania jaj,
2.pozyskiwania, niszczenia lub uszkadzania drzew i innych roślin,
3.wysypywania, zakopywania i wylewania odpadów lub innych nieczystości,
4.wydobywania skał, minerałów i torfu,
5.niszczenia gleby,
6.palenia ognisk poza miejscami do tego wyznaczonymi,
7.prowadzenia działalności handlowej poza miejscami do tego wyznaczonymi,
8.zbioru dziko rosnących roślin albo ich części, w szczególności owoców i grzybów,
9.ruchu pojazdów poza drogami do tego wyznaczonymi,
10.umieszczania tablic, napisów, ogłoszeń reklamowych i innych znaków nie związanych z ochroną przyrody, z ochroną porządku i bezpieczeństwa, z wyjątkiem znaków drogowych i innych znaków związanych z zakłócania ciszy,
11.używania lotni i motolotni, używania łodzi motorowych, pływania, żeglowania, uprawiania sportów wodnych i motorowych bez zgody dyrektora Parku,
12.puszczania psów luzem.

do góry

Informacje zredagowane przez zespół ZWIEDZAJMY.PL na podstawie materiałów udostępnionych nam dzięki uprzejmości kierownictwa Wielkopolskiego Parku Narodowego (wielkopolskipn.pl). Szczególne podziękowania za życzliwość i współpracę dla Pana Jarosława Wyczyńskiego – Kierownika Centrum Edukacji Ekologicznej.

 
WYZNACZ TRASĘ Z


 
galeria
|| podziękowania i patronaty || redakcja serwisu || regulamin serwisu || PLIKI COOKIES ||
 
 
©2008 zwiedzajmy.pl
copyright GRUPA 2G - wszystkie prawa zastrzezone